Przełomowe odkrycie w Górach Świętokrzyskich. Najstarsze ślady kręgowców na lądzie
19 sierpnia 2025, 10:19Naukowcy z Państwowego Instytutu Geologicznego-Państwowego Instytutu Badawczego i Uniwersytetu Jagiellońskiego dokonali przełomowego odkrycia, zmieniającego pogląd nauki na ewolucję kręgowców lądowych. W Górach Świętokrzyskich znaleźli najstarsze ślady poruszania się kręgowców na lądzie. Ślady pochodzą sprzed ponad 400 milionów lat i dowodzą, że pierwszymi kręgowcami, które próbowały wyjść na ląd, były ryby dwudyszne.
Ptasie odchody budowały potęgę królestwa Chincha i były ważnym elementem gospodarki Inków
13 lutego 2026, 10:35Analiza izotopowa kolb kukurydzy z doliny Chincha pokazuje, że już w okresie preinkaskim andyjskim rolnicy systematycznie wykorzystywali ptasie guano, które mogło stanowić fundament potęgi jednego z najważniejszych państw przedinkaskich – królestwa Chincha. Badania opublikowane na łamach PLOS ONE dostarczają pierwszych bezpośrednich dowodów na intensywne stosowanie nawozów morskich w prekolumbijskim rolnictwie wybrzeża Peru. Wyniki sugerują, że kontrola nad guanem mogła mieć strategiczne znaczenie zarówno dla Chincha, jak i później dla imperium Inków.
Głowa z jaskini. Niezwykłe zabytki zdradzają tajemnice religijności Ilirów
26 maja 2026, 09:42Na Półwyspie Pelješac archeolodzy dokonali odkrycia, które rzuca nowe światło na religijność Ilirów i ich fascynację grecką cywilizacją. W trakcie wykopalisk prowadzonych przez Muzeum Archeologiczne Muzeów Dubrownickich w jaskini Crno Jezero (Czarne Jezioro) odnaleziono terakotową pustą w środku głowę przedstawiającą grecką maskę teatralną. Ten wyjątkowy, niemal nienaruszony zabytek – z otworem na szczycie – datowany jest na IV lub III wiek p.n.e. i prawdopodobnie był niegdyś wieszany na ścianie jaskini podczas obrzędów.
Łaskotki to zjawisko powszechne i międzykulturowe
14 sierpnia 2026, 07:17Nad fenomenem łaskotek zastanawiali się Arystoteles, Sokrates i Darwin. Mimo to od tysięcy lat stanowią one zagadkę i jedno z najbardziej niedocenianych zjawisk w naukach o człowieku. Ziliang Xiong i Konstantina Kilteni z Radboud Universiteit i Karolinska Institutet postanowili to zmienić i opublikowali w Nature Human Behaviour obszerne badanie łaskotliwości człowieka.
Przeciwbólowe karmienie piersią
22 lipca 2006, 15:52Karmienie piersią może być najlepszym środkiem przeciwbólowym dla małego dziecka. Przeprowadzona przez pracowników Mount Sinai Hospital z Toronto analiza różnych badań wykazała, że karmienie piersią pomaga noworodkowi znieść ból towarzyszący ukłuciu igłą przy pobieraniu krwi. Karmione w ten sposób dzieci wydają się doświadczać mniej intensywnego bólu niż te, którym dawano smoczek, owijano pieluszką lub podawano placebo. Kluczową rolę odgrywała uspokajająca obecność matki.
Muzycy lepiej mówią
26 września 2007, 08:55Żmudne ćwiczenie gam i nowych utworów pozwala nie tylko lepiej wypaść na koncercie, ale także korzystnie wpływa na zdolności językowe muzyka.
Bakterie - żyją dzięki nam i utrzymują nas przy życiu
3 czerwca 2008, 23:25Liczba bakterii, które zamieszkują organizm typowego człowieka, jest aż dziesięciokrotnie wyższa od liczby jego własnych komórek. Mimo to, wciąż wiemy bardzo niewiele na temat struktury tego wyjątkowego "rezerwatu", zwanego fachowo mikrobiomem, który każdy z nas utrzymuje przy życiu.
Regulacja przez częstotliwość
4 października 2008, 22:30Regulacja aktywności wielu genów naraz od dawna stanowiła zagadkę dla biologów. Troje naukowców dowodzi, że jednym z procesów regulujących te procesy jest częstotliwość, z jaką poruszają się wahadłowo niektóre białka wewnątrz komórki.
Toksyczny seks
22 lutego 2009, 22:04Stosunek płciowy to dla organizmu nie lada wysiłek, zaś jego wpływ na fizjologię wykracza daleko poza funkcjonowanie układu rozrodczego. Jak pokazują badania przeprowadzone przez szwedzkich naukowców, muszki owocowe reagują na kontakt seksualny jak na... zatrucie.
Człowiek pochodzi z Azji?
1 lipca 2009, 18:41Z dzisiejszego (1 lipca) artykułu opublikowanego w Proceedings of the Royal Society B (Biological Sciences) możemy dowiedzieć się, że skamieniałości znalezione na terenie Myanmaru wskazują, iż wspólny przodek człowieka i małp wyewoluował w Azji, a nie w Afryce.
